Alles over fistels

Fistels zijn onwenselijke gangetjes in uw lichaam die vaak ontsteken. Daarom is het een goed idee om fistels te behandelen, ook als u weinig last heeft. Hier leest u meer over fistels en de behandeling van fistels.

Wat is een fistel?

Fistels zijn onnatuurlijke kanaaltjes die in het lichaam lopen. Deze kanaaltjes verbinden meestal 2 holle organen (bijvoorbeeld blaas, darm of vagina) of de huid en een hol orgaan. Een fistel ontstaat door een ontsteking in een lichaamsholte of een klier. Door de fistel loopt pus of ontlasting. Fistels kunnen recht lopen, maar ook kronkelen.

Fistels zijn geen aambeien. Aambeien zijn namelijk opgezette of verzwakte zwellichamen, waar fistels juist ontstaan door ontstekingen in holtes of klieren.

Er zijn een aantal soorten fistels:

  • recto-urethrale fistel: tussen de endeldarm en de plasbuis,
  • recto-vesicale fistel: tussen de endeldarm en de blaas,
  • enterocutane fistel: verbinding tussen darm en huid,
  • entero-vesicale fistel: tussen darm en blaas,
  • vesico-vaginale fistel: tussen blaas en vagina,
  • recto-vaginale fistel: tussen endeldarm en vagina,
  • ureterovaginale fistel: tussen urineleider en vagina,
  • ureterfistel: tussen urineleider en een ander orgaan,
  • ureterocutane fistel: tussen urineleider en huid,
  • uretero-enterale fistel: tussen urineleider en darm,
  • peri-anale fistel: tussen anale kanaal naar huid rond de anus (bil fistel).

Symptomen van fistels

Wanneer u een fistel heeft kunt u onder andere last hebben van deze klachten:

  • het verliezen van ontlasting of urine via de vagina of de huid,
  • het verliezen van urine via de huid, anus of vagina,
  • irritatie van de huid rond de anus, vulva of rond de opening van de fistel,
  • pijn bij het plassen,
  • uit de fistel kan vocht en vuil komen,
  • ontstekingen van uw huid,
  • koorts,
  • nare geurtjes waar u zich voor schaamt.

Oorzaken fistel

Fistels ontstaan meestal na een ontsteking. Wanneer een ontsteking zich uitbreidt tot de huid kan deze open gaan. Ook kunnen fistels ontstaan door een tumor of als complicaties van de behandeling van tumoren. Dit is alleen bij gynaecologische tumoren, prostaatkanker, blaaskanker, endeldarmkanker of darmkanker.

Behandeling fistel

Fistels herstellen niet uit zichzelf. Denkt u een fistel te hebben? Ga dan naar de huisarts. De huisarts zal kijken naar de klachten en doet lichamelijk onderzoek. Als u inderdaad een fistel heeft, verwijst de huisarts u door naar het ziekenhuis. Er is bijna altijd een operatie nodig die de fistel weghaalt. In sommige gevallen zijn er zelfs meerdere operaties nodig. Vraag altijd bij uw arts naar de mogelijkheden.

Anale fistels hebben meerdere behandelingen. Behandelingen bij peri-anale fistels zijn onder andere:

  • Een seton plaatsen
    Bij deze operatie wordt er een siliconen draadje (de seton) in de fistelgang gelegd. Aan de buitenkant wordt de draad dichtgeknoopt. Door deze behandelingen zal u minder ontstekingen hebben, maar zal de fistel niet sluiten. Na het plaatsen van een seton zal er nog een operatie plaatsvinden om de fistel te sluiten.
  • Fistulotomie
    Bij de operatie bekijkt de arts hoe de fistel loopt. De arts legt de hele fistelgang open, hierdoor ontstaat er een operatiewond die in een paar weken geneest.
  • Lift (Ligation of the Interfincteric Fistula Tract)
    Bij deze behandeling wordt er een sneetje gemaakt in de fistelgang net buiten de anus. De gang wordt dan dichtgebonden met draad. Bij deze behandeling is er een kans op incontinentie.
  • Mucosa advancement-plastiek
    De binnenkant van de fistelgang wordt hier bedekt met slijmvlies door transplantatie. Deze behandeling wordt alleen gebruikt wanneer de opening van de fistel diep ligt. Na deze operatie is er voor een langere tijd wondverzorging nodig.
  • Laserbehandeling
    Hierbij brandt de arts met een laserdraad het fistelkanaal en de opening van de fistel dicht. Bij deze behandeling is er een kans op incontinentie en op beschadiging van het weefsel om de fistel.
  • Vaaft (Video-assisted Anal Fistula Treatment)
    De fistel wordt bekeken met een fistuloscoop. Hierna wordt de opening gesloten met een speciale nietmachine of een huidflap (transplantaat). Ook hierbij bestaat er een kans op incontinentie.
  • Collageen pasta
    Deze pasta bestaat uit varkenshuid vermengd met een zoutoplossing. Deze pasta vult het fistelkanaal. Deze behandeling kan herhaald worden en er zijn ook nog andere behandelingen mogelijk als deze behandeling niet werkt.
  • Tissue col
    Hierbij wordt de fistelgang schoongemaakt en dichtgeplakt. Er is een kans dat bij deze behandeling de fistel niet geheel verdwijnt.

Fistels voorkomen

Een fistel kunt u helaas niet voorkomen. Wel kunt u wel zorgen dat de wond na de operatie schoon blijft. Zo kunt u zo snel mogelijk herstellen.